Máy bao phim viên bị dính viên khi chạy: Nguyên nhân, dấu hiệu và cách xử lý
Máy bao phim viên bị dính viên khi chạy là lỗi thường gặp trong quá trình coating viên nén. Lỗi này có thể đến từ tốc độ phun dịch, nhiệt độ sấy, gió xả, béc phun, khí nén, bơm cấp dịch, chất lượng viên nhân hoặc tình trạng bảo trì của thiết bị.
Máy bao phim viên đang vận hành trong dây chuyền sản xuất.
Máy bao phim viên bị dính viên là lỗi gì?
Trong quá trình vận hành máy bao phim viên – Tablet Coating Machine, hiện tượng viên bị dính là lỗi khá thường gặp. Lỗi này xảy ra khi các viên thuốc trong nồi bao không được làm khô kịp thời, bề mặt viên còn ướt, màng bao chưa ổn định và các viên va chạm rồi dính vào nhau.
Tình trạng này có thể xuất hiện ở nhiều mức độ khác nhau: viên dính nhẹ thành từng cặp, viên dính thành cụm nhỏ, viên bị bết, lem màu, bề mặt không đều, viên bám vào thành nồi bao hoặc lớp phim bị bong kéo, tróc màng và lộ nhân viên.
Điểm quan trọng: Nếu không xử lý đúng nguyên nhân, lỗi dính viên có thể làm hỏng cả mẻ bao phim, gây mất thời gian vệ sinh máy, tăng hao hụt nguyên liệu và ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sản phẩm.
Bên trong nồi bao phim viên, viên đang được đảo và phun dịch coating.
Dấu hiệu nhận biết máy bao phim viên bị dính viên khi chạy
Lỗi dính viên không phải lúc nào cũng xuất hiện ngay từ đầu. Trong nhiều trường hợp, máy chạy ban đầu bình thường nhưng sau một khoảng thời gian, viên bắt đầu có dấu hiệu bết dính.
1Dấu hiệu trên viên
- Viên sau khi bao có hiện tượng dính đôi, dính ba.
- Bề mặt viên bị lem màu, không bóng đều.
- Viên bị kéo màng, bong lớp phim ở một số điểm.
- Khi lấy mẫu kiểm tra, viên còn cảm giác ẩm, mềm hoặc bề mặt chưa khô.
2Dấu hiệu trên máy
- Trong nồi bao xuất hiện cụm viên bị bết lại.
- Viên dính lên thành nồi, baffle hoặc khu vực gần miệng gió.
- Thời gian bao kéo dài nhưng viên vẫn không đạt độ khô mong muốn.
- Máy phải dừng nhiều lần để xử lý viên dính hoặc vệ sinh nồi bao.
Ở giai đoạn đầu, lỗi có thể chỉ xuất hiện ở một phần nhỏ của mẻ. Tuy nhiên nếu tiếp tục vận hành mà không điều chỉnh, tình trạng dính viên sẽ nặng hơn và có thể làm hỏng toàn bộ mẻ sản xuất.
Vì sao máy bao phim viên bị dính viên?
Lỗi dính viên thường liên quan đến sự mất cân bằng giữa ba yếu tố chính: lượng dịch phun vào – khả năng sấy khô – khả năng đảo trộn viên trong nồi bao.
Nếu dịch coating được phun vào quá nhiều nhưng hệ thống gió nóng, gió xả hoặc quá trình đảo viên không đáp ứng kịp, bề mặt viên sẽ bị ướt kéo dài. Khi các viên va chạm liên tục trong trạng thái ẩm, chúng rất dễ dính vào nhau.
Gợi ý ảnh: cụm súng phun dịch coating, béc phun và vùng phun bên trong nồi bao.
1Tốc độ phun dịch coating quá cao
Đây là một trong những nguyên nhân thường gặp nhất. Khi tốc độ phun dịch quá cao, lượng ẩm đưa vào nồi bao vượt quá khả năng sấy của máy. Bề mặt viên chưa kịp khô đã tiếp tục nhận thêm lớp dịch mới, dẫn đến tình trạng quá ướt.
Dấu hiệu thường thấy là viên bị dính sau một thời gian tăng tốc độ phun, bề mặt viên bóng ướt bất thường, viên dính nhiều ở khu vực vùng phun hoặc lớp bao bị dày cục bộ, không đều màu.
Trong trường hợp này, không nên chỉ tăng nhiệt độ sấy để bù lại. Cần kiểm tra đồng thời tốc độ phun, áp khí phun, lưu lượng gió vào, gió xả và nhiệt độ thực tế trong buồng bao.
2Nhiệt độ gió vào không đủ hoặc không ổn định
Nếu nhiệt độ gió vào thấp hơn yêu cầu, khả năng làm bay hơi dung môi hoặc nước trong dịch coating sẽ giảm. Khi đó viên dễ bị ẩm kéo dài, đặc biệt ở các mẻ có tải viên lớn hoặc dùng dịch coating có độ nhớt cao.
Nguyên nhân có thể đến từ điện trở gia nhiệt yếu, bộ trao đổi nhiệt hoạt động kém, van hơi hoặc van khí nóng điều khiển không ổn định, cảm biến nhiệt độ báo sai, bộ điều khiển nhiệt không giữ được nhiệt ổn định hoặc đường gió nóng bị rò.
Một lỗi khá nguy hiểm là màn hình HMI vẫn hiển thị nhiệt độ đạt, nhưng nhiệt độ thực tế tại vùng viên lại không đủ. Vì vậy khi kiểm tra lỗi dính viên, cần đối chiếu giữa thông số trên máy và tình trạng thực tế của viên trong nồi.
Hệ thống gia nhiệt
Quạt hút gió xả
Lọc gió và đường gió
3Gió xả yếu, hơi ẩm không thoát kịp
Trong máy bao phim viên, hệ thống gió xả giữ vai trò rất quan trọng. Gió nóng đi vào để sấy, nhưng hơi ẩm phải được hút ra ngoài liên tục. Nếu gió xả yếu, hơi ẩm tích tụ trong nồi sẽ làm môi trường bao phim trở nên ẩm, khiến viên lâu khô và dễ dính.
Các nguyên nhân thường gặp gồm lọc gió xả bị nghẹt, đường ống xả bám bụi hoặc bám dịch khô, quạt hút yếu, cánh quạt bám bẩn, damper gió xả mở sai vị trí, seal hoặc cửa xả bị hở, chênh áp trong hệ thống không đạt.
Khi gió xả yếu, người vận hành thường thấy thời gian bao kéo dài, viên ướt lâu, trong nồi có cảm giác ẩm nóng, bề mặt viên không khô đều.
4Béc phun bị tắc, nhỏ giọt hoặc phun không tơi
Béc phun là bộ phận ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng lớp bao. Nếu béc phun không tạo được hạt sương mịn và đều, dịch coating có thể rơi thành giọt lớn lên bề mặt viên. Những vùng nhận giọt lớn sẽ bị ướt cục bộ, dẫn đến dính viên, loang màu hoặc bong kéo lớp phim.
Một số lỗi thường gặp ở cụm béc phun gồm đầu béc bị tắc một phần, tia phun lệch, béc phun nhỏ giọt khi ngắt phun, đầu béc bị đóng cặn, kim béc hoặc nắp khí bị mòn, áp khí atomizing không đủ, khoảng cách từ béc đến lớp viên chưa phù hợp.
Nếu máy bị dính viên nhưng chỉ tập trung ở một vùng trong nồi, cần ưu tiên kiểm tra hướng phun, dạng tia phun và tình trạng từng súng phun.
5Áp khí atomizing không phù hợp
Áp khí atomizing giúp tán dịch coating thành hạt sương. Nếu áp khí quá thấp, giọt phun sẽ to, nặng và dễ làm viên bị ướt cục bộ. Nếu áp khí quá cao, dịch có thể bị khô quá nhanh trước khi bám đều lên viên, gây bề mặt sần, bụi hoặc lớp màng không ổn định.
Với lỗi dính viên, trường hợp hay gặp là áp khí phun thấp, khí nén dao động hoặc hệ thống lọc khí có vấn đề. Cần kiểm tra áp suất khí nén cấp vào máy, bộ điều áp tại cụm súng phun, lọc khí, tách nước, tách dầu, van điện từ khí phun và đường ống khí.
Khí nén không ổn định có thể làm quá trình phun lúc mạnh lúc yếu, khiến lớp bao không đều và làm tăng nguy cơ dính viên.
6Bơm cấp dịch coating không đều
Nếu bơm cấp dịch hoạt động không ổn định, lưu lượng dịch phun vào nồi sẽ dao động. Có thời điểm dịch vào quá nhiều, có thời điểm lại thiếu. Điều này làm quá trình bao phim mất ổn định, viên dễ bị ướt cục bộ và dính nhau.
Các nguyên nhân thường gặp gồm ống bơm nhu động bị mòn, bơm màng hoạt động không đều, van một chiều bị kẹt, đường ống dịch bị nghẹt một phần, dịch coating có cặn hoặc vón, lọc dịch không phù hợp, tốc độ bơm không được hiệu chuẩn.
Khi kiểm tra, không chỉ nhìn thông số cài đặt trên HMI. Cần quan sát thực tế dòng dịch, áp lực đường dịch và sự ổn định của tia phun tại từng súng.
Bơm nhu động, đường ống cấp dịch coating.
7Dịch coating có độ nhớt cao, lắng hoặc vón cục
Dịch coating không ổn định cũng là nguyên nhân gây dính viên. Nếu dịch quá đặc, độ nhớt cao hoặc có hạt vón, béc phun khó tạo hạt mịn. Khi phun vào nồi, dịch có thể bám dày, không trải đều trên bề mặt viên và làm viên dễ dính.
Các vấn đề thường gặp với dịch coating gồm khuấy chưa đủ thời gian, tốc độ khuấy không phù hợp, dịch để lâu bị lắng, không lọc dịch trước khi phun, công thức pha chưa phù hợp, nhiệt độ dịch thay đổi làm độ nhớt thay đổi hoặc có bọt khí trong dịch.
Trong thực tế, nhiều trường hợp máy không hư nặng nhưng do dịch coating không ổn định, béc phun nhanh bị nghẹt và viên bị dính trong quá trình chạy.
8Tốc độ nồi bao không phù hợp
Tốc độ nồi bao ảnh hưởng đến khả năng đảo trộn viên. Nếu tốc độ quá thấp, viên không được đảo đều, một số vùng nhận dịch nhiều hơn và dễ bị ướt. Nếu tốc độ quá cao, viên va đập mạnh, dễ mẻ cạnh, bong phim hoặc bết dính khi lớp màng chưa đủ khô.
Dấu hiệu liên quan đến tốc độ nồi gồm viên đảo không đều, có vùng chết, viên tập trung một bên, viên dính kèm mẻ cạnh, lớp bao không đồng nhất giữa các viên hoặc tiếng va đập trong nồi lớn bất thường.
Ngoài tốc độ nồi, cần kiểm tra thêm tình trạng baffle, tải viên và độ ổn định của truyền động.
9Tải viên trong nồi quá nhiều hoặc quá ít
Máy bao phim viên được thiết kế để vận hành trong một khoảng tải phù hợp. Nếu nạp quá nhiều viên, khả năng đảo trộn và sấy khô sẽ giảm. Nếu nạp quá ít, viên có thể rơi tự do nhiều hơn, va đập mạnh hơn và lớp bao dễ bị hư.
Khi tải viên không đúng, quá trình phun – sấy – đảo trộn sẽ mất cân bằng. Dù thông số cài đặt không thay đổi, kết quả bao phim vẫn có thể khác nhau giữa các mẻ.
Cần kiểm tra khối lượng viên nạp vào nồi, thể tích chiếm chỗ của viên, dạng viên, kích thước viên, độ bền cơ học của viên nhân và vùng phun thực tế so với lớp viên đang đảo.
10Viên nhân yếu, nhiều bụi hoặc độ ẩm không ổn định
Không phải mọi lỗi dính viên đều đến từ máy. Chất lượng viên nhân trước khi bao phim cũng ảnh hưởng rất lớn đến quá trình vận hành.
Nếu viên nhân quá mềm, nhiều bụi, độ mài mòn cao hoặc độ ẩm chưa ổn định, lớp bao sẽ khó bám đều. Bụi trên bề mặt viên có thể làm màng phim bám kém, sinh lỗi bong kéo, sần mặt hoặc dính cục bộ.
Cần kiểm tra độ cứng viên, độ mài mòn, hàm ẩm, bụi bám trên bề mặt viên, tình trạng mẻ cạnh trước khi đưa vào nồi và độ đồng đều kích thước viên.
11Cảm biến nhiệt, áp suất hoặc lưu lượng báo sai
Một số trường hợp máy hiển thị thông số bình thường nhưng thực tế quá trình bao phim không đạt. Nguyên nhân có thể do cảm biến nhiệt, cảm biến áp, cảm biến lưu lượng hoặc tín hiệu điều khiển bị sai lệch.
Ví dụ: cảm biến nhiệt báo cao hơn nhiệt thực tế, cảm biến áp suất khí phun báo ổn nhưng áp tại đầu béc không đủ, tín hiệu lưu lượng gió không phản ánh đúng tình trạng nghẹt lọc, van điều khiển mở nhưng không đạt lưu lượng thực tế, HMI hiển thị tốc độ bơm nhưng bơm cấp dịch không đều.
Vì vậy, khi xử lý lỗi dính viên, cần kiểm tra cả thông số điều khiển và điều kiện thực tế tại máy.
12Máy lâu ngày chưa vệ sinh, bảo trì định kỳ
Máy bao phim viên làm việc với dịch coating, bột màu, polymer, khí nóng và hơi ẩm. Nếu không vệ sinh, bảo trì định kỳ, nhiều cụm chi tiết sẽ bị bám cặn, nghẹt, mòn hoặc sai lệch.
Các vị trí cần kiểm tra định kỳ gồm súng phun và đầu béc, đường ống dịch coating, bình chứa dịch và cánh khuấy, lọc gió vào, lọc gió xả, quạt cấp gió, quạt hút, damper điều chỉnh gió, gioăng cửa, seal đường gió, motor, hộp số, truyền động nồi, cảm biến nhiệt, áp suất, lưu lượng, tủ điện, biến tần, relay, contactor, PLC/HMI.
Một máy bao phim không được bảo trì tốt thường không hư đột ngột ngay từ đầu, mà phát sinh lỗi chất lượng lặp đi lặp lại: mẻ này dính viên, mẻ sau loang màu, mẻ khác lại tắc béc hoặc sấy lâu khô.
Quy trình kiểm tra khi máy bao phim viên bị dính viên
Khi gặp lỗi viên bị dính trong quá trình chạy, không nên chỉ điều chỉnh cảm tính. Cần kiểm tra theo từng nhóm nguyên nhân để tránh làm lỗi nặng hơn.
Kiểm tra tình trạng viên trong nồi
Cần xác định viên dính ở giai đoạn nào: dính ngay sau khi bắt đầu phun, dính khi tăng tốc độ phun, dính ở giữa mẻ, dính gần cuối mẻ, dính sau khi thay dịch coating hoặc dính sau khi vệ sinh, thay phụ tùng.
Kiểm tra cụm phun dịch coating
Cần quan sát trực tiếp dạng tia phun của từng súng: tia có đều không, có súng nào phun lệch không, có hiện tượng nhỏ giọt không, hạt phun có quá to không, đầu béc có đóng cặn không và áp khí atomizing có ổn định không.
Kiểm tra nhiệt độ và hệ thống gió
Cần kiểm tra nhiệt độ gió vào, nhiệt độ gió ra, lưu lượng gió, lọc gió, quạt hút, damper và các vị trí rò khí tại cửa, seal hoặc đường ống.
Kiểm tra tốc độ nồi và khả năng đảo viên
Quan sát chuyển động của lớp viên trong nồi: viên có đảo đều không, có vùng chết không, viên có tập trung một bên không, baffle có làm việc hiệu quả không, nồi có rung hoặc phát tiếng bất thường không.
Kiểm tra dịch coating và viên nhân
Cần đánh giá dịch coating có được khuấy đều không, có lắng, vón, bọt khí không, độ nhớt có phù hợp không, dịch có được lọc trước khi phun không, viên nhân có bụi nhiều không, viên có quá mềm hoặc dễ mẻ không.
Gợi ý kiểm tra nhanh tại hiện trường
- Quan sát vùng viên bị dính: toàn mẻ hay chỉ tập trung gần vùng phun.
- Kiểm tra đầu béc có nhỏ giọt, tắc nghẹt hoặc phun lệch không.
- So sánh nhiệt độ hiển thị với tình trạng khô thực tế của viên.
- Kiểm tra lọc gió, quạt hút, damper và đường xả hơi ẩm.
- Đánh giá lại dịch coating, độ nhớt, thời gian khuấy và tình trạng lắng vón.
Có nên tiếp tục chạy khi viên bắt đầu bị dính?
Không nên tiếp tục chạy lâu khi viên đã bắt đầu dính rõ. Nếu tiếp tục phun, lớp màng sẽ càng ướt, viên dính nhiều hơn, bề mặt bị kéo màng và nguy cơ hỏng mẻ tăng cao.
Khuyến nghị xử lý ban đầu
- Tạm dừng hoặc giảm tốc độ phun.
- Tăng giai đoạn sấy nhẹ nếu phù hợp.
- Kiểm tra béc phun và áp khí.
- Kiểm tra gió xả và nhiệt độ thực tế.
- Lấy mẫu đánh giá bề mặt viên.
- Xác định lỗi xuất hiện cục bộ hay toàn mẻ.
Việc xử lý cần thận trọng, vì tăng nhiệt hoặc tăng gió quá mạnh cũng có thể gây lỗi khác như nứt phim, sần bề mặt, bong lớp bao hoặc mẻ cạnh viên.
VietSonic nhận kiểm tra, sửa chữa và bảo trì máy bao phim viên
Với các lỗi như máy bao phim viên bị dính viên khi chạy, cần kiểm tra đồng thời nhiều hệ thống: phun dịch, khí nén, nhiệt, gió xả, truyền động nồi, cảm biến và điều khiển. Nếu chỉ điều chỉnh thông số vận hành mà không kiểm tra tình trạng thiết bị, lỗi có thể lặp lại ở những mẻ sau.
VietSonic nhận kiểm tra, sửa chữa và bảo trì máy bao phim viên – Tablet Coating Machine cho các đơn vị sản xuất dược phẩm, thực phẩm chức năng, hóa mỹ phẩm và các nhà máy có thiết bị bao phim tương tự.
Hạng mục VietSonic hỗ trợ
- Kiểm tra cụm súng phun, béc phun, đường dịch coating.
- Kiểm tra bơm cấp dịch, ống dịch, van và bộ lọc.
- Kiểm tra khí nén, áp atomizing, van điều áp.
- Kiểm tra hệ thống gia nhiệt, cảm biến nhiệt, bộ điều khiển nhiệt.
- Kiểm tra quạt cấp gió, quạt hút, lọc gió, damper và đường ống xả.
Khi nào nên gọi kỹ thuật?
- Máy bao phim viên bị dính viên lặp lại nhiều mẻ.
- Đã điều chỉnh thông số nhưng lỗi không hết.
- Viên bị dính kèm loang màu, bong phim hoặc mẻ cạnh.
- Béc phun thường xuyên bị tắc hoặc nhỏ giọt.
- Nhiệt độ hiển thị ổn nhưng viên vẫn lâu khô.
Liên hệ VietSonic
Nếu máy bao phim viên của doanh nghiệp đang gặp tình trạng dính viên khi chạy, sấy lâu khô, phun không đều, tắc béc, loang màu hoặc lớp phim bị bong tróc, hãy liên hệ VietSonic để được hỗ trợ kiểm tra và tư vấn phương án xử lý phù hợp.
Công ty TNHH Thiết bị Siêu âm Việt Nam
Điện thoại: 0938 49 33 66 – Mr. Hải
Email: info.vietsonic@gmail.com
Website: https://vietsonic.vn