Cùng danh sách thành phần, vì sao kết cấu mỹ phẩm có thể khác nhau?

1. Cùng tên thành phần chưa có nghĩa là cùng công thức

Danh sách thành phần cho biết những chất có mặt trong sản phẩm, nhưng chỉ nhìn tên chưa thể biết chính xác tỷ lệ của từng chất. Hai công thức cùng có nước, dầu và chất tạo đặc vẫn có thể cho độ sệt khác nhau khi thay đổi tỷ lệ giữa chúng.

Ngay cả khi tên nguyên liệu giống nhau, cấp nguyên liệu và đặc tính kỹ thuật cũng cần được đối chiếu. Với một số polymer tạo đặc, cấu trúc và đặc tính của nguyên liệu ảnh hưởng đến khả năng tạo gel. Vì vậy, việc so sánh cần bắt đầu từ công thức định lượng và hồ sơ nguyên liệu.

2. Kết cấu phụ thuộc vào cách các thành phần được sắp xếp

Kết cấu là những đặc điểm ta nhận thấy khi lấy, tán và cảm nhận sản phẩm: độ đặc, khả năng chảy, độ mịn hay độ kéo sợi. Một chỉ số độ nhớt chưa mô tả hết những đặc điểm này.

Trong kem dạng nhũ tương dầu trong nước, dầu tồn tại dưới dạng các giọt phân tán trong pha nước. Kích thước và phân bố giọt, tỷ lệ dầu cùng mạng cấu trúc của chất tạo đặc đều góp phần quyết định cách kem biến dạng khi tán. Nghiên cứu trên nhũ tương mỹ phẩm đã khảo sát đồng thời nồng độ chất tạo đặc, tỷ lệ pha phân tán và tốc độ khuấy để tìm mối liên hệ với kết cấu.^[1]

Với serum dạng dung dịch hoặc gel, trọng tâm có thể là mức hòa tan và cấu trúc gel. Không thể mặc định mọi serum đều chứa giọt dầu hay cần nhũ hóa.

3. Cùng công thức, cách sản xuất vẫn cần được kiểm soát

Thứ tự phối trộn và thời gian tạo cấu trúc

Nguyên liệu cần được đưa vào đúng pha và xử lý theo đặc tính của nó. Với hệ dùng polymer cần hydrat hóa, tức hút nước để hình thành cấu trúc, thời gian chờ và cách phân tán là những biến cần kiểm tra. pH và thành phần điện giải cũng có thể ảnh hưởng đến một số hệ tạo đặc; mức ảnh hưởng phụ thuộc loại nguyên liệu.

Mức tác động cơ học

Trong nhũ hóa, khuấy và đồng hóa giúp phân tán một pha vào pha còn lại. Thay đổi điều kiện vận hành có thể làm thay đổi phân bố kích thước giọt và tính chất dòng chảy. Khi chuyển từ cốc thử sang bồn lớn, cần xem cả hình học cánh khuấy, thể tích và dòng tuần hoàn, thay vì chỉ giữ nguyên số vòng/phút.

Nhiệt độ và giai đoạn làm nguội

Với hệ có sáp hoặc thành phần tạo cấu trúc khi nguội, lịch sử gia nhiệt và làm mát là yếu tố đáng theo dõi. Nghiên cứu về các phương pháp sản xuất nhũ tương mỹ phẩm cho thấy cần đánh giá kết cấu và lưu biến cùng với điều kiện chế tạo; đáp ứng phụ thuộc hệ công thức.^[2]

4. Công nghệ siêu âm tác động vào đâu?

Trong xử lý chất lỏng, siêu âm công suất cao có thể tạo hiện tượng xâm thực: các bọt hình thành và sụp đổ, tạo tác động cơ học cục bộ. Với hệ phù hợp, tác động này hỗ trợ phân tán cụm hạt hoặc chia nhỏ giọt của pha phân tán trong công đoạn nhũ hóa.

Nghiên cứu về nhũ hóa siêu âm cho thấy thời gian xử lý, biên độ và thể tích mẫu ảnh hưởng đến kích thước giọt. Quá trình giảm kích thước có thể tiến dần tới giới hạn, nên kéo dài thời gian không đồng nghĩa với cải thiện tương ứng.^[3]

Một nghiên cứu trên hệ triglyceride cũng ghi nhận các trạng thái nhũ tương và gel khác nhau khi thay đổi tỷ lệ dầu, chất nhũ hóa và điều kiện xử lý.^[4] Vì vậy, siêu âm không mặc định làm kem đặc hơn, loãng hơn hay tạo kích thước nano. Cần chọn công đoạn xử lý, kiểm soát nhiệt và đo lại thành phẩm.

5. Muốn biết khác nhau ở đâu, cần so sánh thế nào?

Để đánh giá ảnh hưởng của một công đoạn, nên giữ nguyên công thức và nguyên liệu, thay đổi biến cần khảo sát, rồi đo các mẫu ở cùng nhiệt độ và thời điểm sau sản xuất. Bảng dưới đây là gợi ý thiết kế đánh giá, không phải kết quả thử nghiệm sản phẩm Mai.

6. Ba câu hỏi thường gặp

Kem đặc hơn có đồng nghĩa với chất lượng tốt hơn?

Độ đặc cần phù hợp mục đích sử dụng. Riêng độ đặc không đủ để kết luận hiệu quả hoạt chất, độ an toàn hoặc độ ổn định của sản phẩm.

Cảm giác ráo nhanh có chứng minh hoạt chất thấm sâu?

Cảm giác sau khi tán là một tiêu chí trải nghiệm. Muốn kết luận về sự thấm của hoạt chất cần phép thử riêng, phù hợp với tuyên bố đó.

Có thể xác định sản phẩm dùng siêu âm bằng cách nhìn kem?

Quan sát bề mặt kem không xác định được công nghệ đã dùng. Cần hồ sơ quy trình và dữ liệu kiểm tra để đánh giá công đoạn sản xuất.