Vòng bi hộp số tuabin gió bị bong tróc sớm – Dấu hiệu và hướng kiểm tra

Vòng bi hộp số tuabin gió bị bong tróc khi thời gian vận hành chưa dài là dấu hiệu hư hỏng nghiêm trọng. Ban đầu, rãnh lăn có thể chỉ xuất hiện một điểm rỗ, một vết nứt mảnh hoặc vài vùng mất vật liệu cục bộ.

Nếu tiếp tục vận hành, hư hỏng có thể lan nhanh, tạo mạt kim loại trong dầu và ảnh hưởng đến con lăn, bánh răng, trục cùng các ổ đỡ lân cận.

Bong tróc sớm không phải mài mòn thông thường

Mài mòn thông thường thường phát triển từ từ theo thời gian sử dụng. Bong tróc sớm lại có thể xuất hiện khi vòng bi chưa đạt tuổi thọ kỳ vọng.

Hiện tượng này thường liên quan đến mạng nứt WEC hình thành trong thép vòng bi. Vết nứt phát triển dưới bề mặt, sau đó liên kết và lan lên rãnh lăn. Khi lớp vật liệu phía trên mất khả năng chịu tải, bề mặt bắt đầu bong thành từng điểm hoặc từng mảng.

Một vết bong nhỏ chưa chắc là hư hỏng nhẹ. Phần nhìn thấy bên ngoài có thể chỉ là vị trí mạng nứt đã chạm tới bề mặt, trong khi vùng nứt bên dưới đã phát triển rộng hơn.

Dấu hiệu cần chú ý trên rãnh lăn

Khi kiểm tra vòng bi, cần chú ý các điểm rỗ thành cụm trong vùng chịu tải, vết nứt chạy dọc hoặc xiên, mép vùng bong sắc, bề mặt bị xước hoặc đổi màu.

Nếu bong tróc xuất hiện lại sau thời gian ngắn kể từ khi thay vòng bi, không nên tiếp tục thay mới theo kinh nghiệm.

Khi các điểm bong nhỏ hợp lại thành vùng lớn, tải tiếp xúc không còn phân bố đều. Rung động, tiếng ồn và lượng mạt kim loại trong dầu có thể tăng nhanh.

Vì sao vòng bi tuabin gió dễ bong tróc sớm?

Hộp số tuabin gió làm việc trong điều kiện tải thay đổi liên tục. Tốc độ quay và mô-men biến động theo gió, quá trình khởi động, dừng máy hoặc thay đổi công suất.

Điều này làm tăng nguy cơ trượt giữa con lăn và rãnh lăn, nhất là khi tốc độ thấp hoặc chuyển tiếp nhanh.

Bôi trơn cũng ảnh hưởng trực tiếp. Dầu nhiễm nước, suy giảm phụ gia, chứa hạt cứng hoặc cấp dầu không đủ đều làm màng dầu yếu đi. Khi kim loại tiếp xúc trực tiếp nhiều hơn, ứng suất cục bộ tăng và vết nứt dễ phát triển.

Sai lệch lắp ráp, độ đồng tâm kém, khe hở không phù hợp hoặc biến dạng trục và vỏ hộp số cũng có thể làm tải tập trung vào một vùng hẹp.

Không nên chỉ thay vòng bi mới

Thay vòng bi là cần thiết khi bề mặt đã bong tróc, nhưng chưa đủ để xử lý tận gốc. Nếu nguyên nhân đến từ tải lệch, dầu bôi trơn, rung động xoắn hoặc sai lệch lắp ráp, vòng bi mới vẫn có thể hư hỏng lại.

Việc đánh giá cần kiểm tra vùng tải, con lăn, lồng vòng bi, mạt kim loại trong bộ lọc, độ sạch và hàm lượng nước của dầu. Đồng thời phải đối chiếu với dữ liệu rung, nhiệt độ, tải và lịch sử cảnh báo.

Với trường hợp bong tróc quá sớm hoặc lặp lại, cần xác định vết nứt bắt đầu từ bề mặt hay dưới bề mặt.

Kết quả này giúp lựa chọn đúng hướng xử lý: điều chỉnh bôi trơn, kiểm tra đồng tâm, đánh giá điều kiện tải hoặc phân tích sâu vật liệu vòng bi.

Khảo sát và phân tích hư hỏng vòng bi

Đơn vị chúng tôi cung cấp dịch vụ khảo sát, đánh giá nguyên nhân hư hỏng vòng bi, hộp số và thiết bị quay công nghiệp; từ kiểm tra hiện trạng, phân tích dữ liệu vận hành đến đánh giá hệ thống bôi trơn và đề xuất hướng xử lý.

Khi vòng bi hộp số tuabin gió xuất hiện bong tróc, rung tăng, nhiệt độ bất thường hoặc hư hỏng tái diễn sau thay thế, doanh nghiệp nên kiểm tra sớm trước khi sự cố lan sang các cụm truyền động khác.